Son Yazılar

Mantının Tarihçesi ve Dünya Mutfağında Mantı

Mantının Tarihçesi ve Dünya Mutfağında Mantı nın yeri nedir? Mantı şüphesiz ki her ülkenin mutfaklarında yer alan vazgeçilmez bir yemek türüdür. İçerisinde ağırlıklı olarak hamur ve kıymanın bulunması sebebiyle en doyurucu yemekler arasında yerini alıyor. Buna bağlı olarak da uzun yıllardır Türk ve Dünya mutfağında tüketiliyor. Türkler mantı ile ilk olarak Orta Asya ve Kafkasya da tanıştı. Tahminlere göre yaklaşık 800-1000 yıldır mantı Türkler tarafından afiyetle tüketiliyor. Mantı ülkemiz için kültürel miras statüsüne ulaşmış bir yiyecektir. Mantı, ilk olarak Çin’de ortaya çıkmış bir yemektir. Tahminlere göre 13. yy da Orta Asya Türkleri mantıyı Çinlilerden görerek yapmaya ve yemeye başlamışlardır. Bu sayede Mantının ünü Anadolu’ya kadar uzanmış ve Osmanlı Padişahları  tarafından da sevilerek yenmeye başlamıştır. Bu konuda örnek verecek olursak; Fatih Sultan Mehmet hemen her güne mantıyla başlarmış. Fatih Sultan Mehmet’in oğlu II. Beyazid da mantıya bayılan bir diğer padişahmış. II. Beyazid’ın sevdiği mantı çeşidiyse buharda pişmiş olanıymış. Sonrasında mantı saray mutfaklarında sıkça yerini almaya başlamıştır. 13.yy dan bu yana Türkler mantıyı tüketmeye devam etmişlerdir. Bu yıllar boyunca ülkemizde mantının popülerleştiği yöre ve şehirler ortaya çıkmıştır. Bu konudaki detaylı bilgiyi bir önceki makalemizde bulabilirsiniz.

Dünya Mutfağında Mantı

Aslına bakarsak mantı Türk mutfağının bir ürünü değil. Evet, çok fazla tüketiyoruz, kültür mirasımız sayılabilecek kadar popüler ancak Mantı Türk mutfağına ait bir yemek değildir. İlk tüketen biz değiliz, son tüketen de biz olmayacağız o halde gelin detaylıca inceleyelim. Hangi ülkeler mantıyı nasıl tüketiyor? hazırsanız başlayalım.

 

1.) Bosna Hersek – Klepe

Osmanlı mutfağına yakınlığı ile bilinen Bosna Hersek’in mantısına Klepe denir. Osmanlı – Türk mutfağı ile oldukça yakın yemekler üreten Bosna Hersek mantıda da yöremizde üretilenlerden pek farklı olmaksızın Klepe adını verdiği mantısını kullanmaktadır. Bol bol yoğurt ve sosla servis edilen Klepe nin Kayseri mantısından görünen en büyük farkı, mantıların büyük büyük doğranmış olmasıdır. Bunun haricinde çıplak gözle bakıldığı zaman Kayseri mantısına olan benzerliğini fark edeceksiniz!

2.) Çin Mantısı – Baozai

Çin mantının ilk ortaya çıktığı ülkelerden biridir. Çin mantısına Baozai, bao, bau ve nunu da denir. Hem hazırlanış hem de tad açısından yöremizdeki mantılardan çok farklıdır. Mantı hamurlarının içine kıymanın aksine et ve sebze de katılabilir. Çin mantısı buharda pişen bir mantı türüdür. Çin mantısının birçok farklı hazırlanış tekniği vardır. Yaklaşık olarak 13 tane çeşidi olduğu bilinmektedir. İsteğe göre bu mantının içerisine; karides, yeşil soğan, susam yağı, soya filizi veya acı hardal da konabilir.

3.) Tayvan – Ba Wan

Tayvan mantı konusunda çeşitliliği en geniş olan ülkeler arasında ilk sırada diyebiliriz. Bunun sebebi Tayvan’ın çok fazla mantı çeşidi üretmesi ya da mantı da tanınmış en iyi ülkeler arasında olması değil. Bunun sebebi Ba Wan mantısının iç kısmına istenen her şeyi koyabiliyor olmanız. Tercih tamamen şefin kararına kalmış. Söylenenlere göre Tayvan da yediğin bir mantıyı aynı yerde tekrar yemen bile çok zor! Bununla beraber Mantı Tayvan da oldukça fazla tüketilmektedir. Çeşitliliği sebebiyle “Ba Wan bu şekilde yapılır” diyemiyoruz. Çünkü yöreler ya da şehirlere özgü ürünler bir yana Tayvan da dükkandan dükkana Ba Wan yemeğinin yapılışı değişiyor.

4.) Ukrayna – Vareniki

Türk mutfağında üretilen mantılardan çok farklı olan bir mantıda Ukrayna da üretilen Vareniki isimli mantı çeşididir. Ukrayna da üretilen Vareniki mantısı hem şekil hem tad hem de içindeki malzemeler dikkate alındığında bambaşka bir yemek gibi gözükebilir. Ancak öyle değil. Vareniki et, mantar, patates, yeşil sebzeler ve vişne kullanılarak üretilmektedir. Bu da tabağın çok renkli gözükmesini sağlıyor. İlk bakışta insanlar, doğal olarak Vareniki nin bir mantı çeşidi olduğuna inanmak istemiyorlar.

5.) Amerika Birleşik Devletleri – Dumpling

 

Dumpling; yurt dışında mantıyı anlatabileceğimiz kelimedir. ABD ve Avrupa ülkelerinde dumplinge sıkça rastlamak mümkündür. Dumpling in 2 farklı çeşidi vardır. Birincisi kızartılarak ikincisi ise kaynatılarak hazırlanmaktadır. Kaynatılan Dumpling genellikle tavukla servis edilir ve Amerika’nın güneyinde sıkça tüketilir. Kızartılarak üretilen Dumpling çok daha sık ve her bölgede kullanılmaktadır.

Mantı her bölgede farklı isimlerle ve farklı yan malzemeler ile üretilmektedir. Mantıda değişmeyen tek şey hamur ve kıymanın mükemmel uyumudur. Eğer lezzetli mantı yemek istiyorsanız Asiya Mantı’ya gelebilirsiniz. Bugün bu yazımızda Mantının Tarihçesi ve Dünya Mutfağında Mantı nın yeri nedir? Bunları inceledik. Daha fazla bilgiyi blog sayfamızda bulabilirsiniz. Okuduğunuz için teşekkürler.

 

Yorum Yapın

Your email address will not be published.